Тоо тектеринин жана массивдеринин механикасы лабораториясы

Лаборатория 2024-жылы КР УИАнын Машинатаануу, автоматика жана геомеханика институтунун Окумуштуулар кеңешинин чечими менен КР УИАнын Геомеханика жана жер казынасын өздөштүрүү институтунун «Тоо тектеринин механикасы» лабораториясынын базасында уюштурулган.

1983-жылдан азыркыга чейин лабораториянын жетекчиси — техника илимдеринин доктору Тажибаев К.Т.

Байланыш

Тажибаев Кушбакали Тажибаевич

Лаборатория башчысы, техника илимдеринин доктору, профессор, КР УИАнын ардактуу академиги

Тел.: +(996 772) 863785

Электрондук почта: kushbak@yandex.ru

Бөлүмдөр боюнча багыттоо

Негизги илимий багыттар

Тоо тектеринин жана тоо тектер массивинин физика-механикалык касиеттерин жана чыңалууларын комплекстүү аныктоонун илимий негиздерин, тектоникалык тоо соккуларын жана жер титирөөлөрдү болжолдоо жана алдын алуу усулдарын иштеп чыгуу.
Калдык чыңалууларды жана алардын тоо тектеринин деформациялануу жана бузулуу процесстерине тийгизген таасирин изилдөө.
Руда кендерин коопсуз иштетүүнү геомеханикалык жактан камсыздоо жана пайдалуу кендерди кайра иштетүү технологияларын иштеп чыгуу.

Негизги илимий жыйынтыктар жана жетишкендиктер

2 илимий ачылыш жасалган: «Тоо тектериндеги калдык чыңалуулардын секирик түрүндө бошонуу кубулушу» жана «Кушбакали мыйзамы».
Квазиизотроптук тоо тегинин структуралык модели жана бир тектүү эмес катуу чөйрөнүн структуралык-механикалык модели иштелип чыккан.
Катуу материалдардагы калдык жана аракеттенүүчү чыңалууларды аныктоонун поляризациялык-акустикалык усулу иштелип чыккан (КР патенти №1826, 29.01.2016-ж.).
Литосфералык плиталардын стационардык деформациясы концепциясы негизделген жана тектоникалык тоо соккуларынын жана жер титирөөлөрдүн очогунун теориялык модели иштелип чыккан.

Лабораториянын курамы

Тажибаев Кушбакали Тажибаевич

Билими: Жогорку, Фрунзе политехникалык институту, тоо-кен инженер-технологу, 1969-ж.

Илимий даражасы: Техника илимдеринин доктору, 1993-ж., диссертациясынын темасы: «Тоо соккусу коркунучу бар кендердеги тоо тектеринин динамикалык бузулушунун геомеханикалык шарттары жана механизми»

Илимий наамы: Профессор, КР УИАнын ардактуу академиги, Илимий ачылыштардын жана ойлоп табуулардын авторлорунун эл аралык академиясынын академиги, КР илимине эмгек сиңирген ишмер, КР Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты

Кызматы: «Тоо тектеринин жана массивдеринин механикасы» лабораториясынын башчысы

Байланыш: +(996 772) 863785, электрондук почта: kushbak@yandex.ru

Илимий кызыкчылыктары: Геомеханика, геотехнология жана пайдалуу кендерди кайра иштетүү технологиясы

Илимий жетишкендиктери: 269 илимий эмгек, 5 монография, жогорку окуу жайлары үчүн «Тоо тектеринин физикасы» окуу китеби, 2 окуу куралы, 12 ойлоп табуу, 2 илимий ачылыш.

Жеке идентификатору: orcid.org/0009-0000-0480-6026

Казакбаева Гульнар Орозмамбетовна

Башкы илимий кызматкер, физика-математика илимдеринин кандидаты.

Акматалиева Минажат Сабыровна

Улук илимий кызматкер, техника илимдеринин кандидаты.

Жарыяланган эмгектер

Библиографиялык жазуулар түпнуска тилинде сакталды (негизинен орусча).

2024-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К., Шоруков А.К. Способ определения коэффициента структурного ослабления массива горных пород. //Патент на изобретение КР № 395, от 31 июля 2024 г.

2023-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К. Способ предотвращения тектонических землетрясений / Патент на изобретение Евразийской патентной организации № 045700 от 18 декабря 2023 г.

2022-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К. Физика горных пород / Учебник для ВУЗов с грифом МОН КР. – Бишкек: Алтын-принт, 2022.- 501 с.

2021-жыл

Тажибаев К.Т., Койчуманов З.С., Тажибаев Д.К. Новый механический показатель сопротивляемости взрыву – основа классификации взрываемости твердых материалов, в том числе массива горных пород / Горный журнал №7. - Москва, 2021. шилтеме

2020-жыл

Тажибаев К.Т., Акматалиева М.С. Основы поляризационно – акустического метода определения остаточных напряжений / Монография. Изд-во «Алтын Принт».- Бишкек, 2020

2019-жыл

Тажибаев К.Т., Койчуманов З.С., Тажибаев Д.К. Способ определения взрываемости горных пород в массиве / Патент на изобретение КР № 2151 от 30.04.2019 г.

2018-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К., Ормонов М.Ж. Способ определения характеристик упругости твердых материалов / Патент КР на изобретение №2044, дата регистрации 30.03.2018.

2017-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К., Наумов К.И., Малолетнев А.С. Добыча и переработка руд / Учебное пособие, Москва-Бишкек: 2017

2016-жыл

Тажибаев К.Т., Тажибаев Д.К., Акматалиева М.С. Способ определения остаточных и действующих напряжений в твердых материалах / Патент на изобретение КР № 1826, дата регистрации 29.01.2016.

Тажибаев К.Т., Кожобаев К.А., Тажибаев Д.К., Дуйшеев К.О. Кавакский буроугольный бассейн: перспективы комплексного использования сырья и экологические проблемы освоения / Горный журнал №8. Москва: 2016. шилтеме

Тажибаев К.Т. Напряжения, процессы деформации и динамического разрушения горных пород / Монография в двух томах. – Бишкек: Издательство “Алтын Принт”, 2016. (том 1 -352 с., том 2-357 с.)

Инновациялык иштеп чыгуулар

«Катуу материалдарда ультраүндүк поляризацияланган туурасынан кеткен толкундун таралуу ылдамдыгынын салыштырма чоңдугунун механикалык чыңалууга жараша өзгөрүү мыйзам ченемдүүлүгү (Кушбакали мыйзамы)» илимий ачылышынын негизинде (илимий ачылыштын диплому № 453, № А-571, 12-апрель 2012-жыл, Москва ш., авторлоштор Д.К. Тажибаев, М.С. Акматалиева) катуу материалдардагы, анын ичинде тоо тектериндеги калдык жана аракеттенүүчү чыңалууларды аныктоонун поляризациялык-акустикалык усулу иштелип чыккан. Бул усул тоо тектеринин массивиндеги жана техникалык конструкциялардагы чыңалууларды аныктоочу түзүлүштөрдү жана приборлорду иштеп чыгууга негиз боло алат.

Сүрөт азырынча жеткиликсиз

Айрым бөлүмдөр жана документтер орус тилинде берилген. Алар RU деп белгиленген.