Геотехникалык тобокелдиктерге мониторинг жүргүзүү жана баалоо лабораториясы

Негизги илимий багыттар

• Кооптуу табигый-техногендик жана геоэкологиялык процесстерди аныктоо, тобокелдиктерин баалоо, аларга мониторинг жүргүзүү жана аларды болжолдоо методологиясын иштеп чыгуу.
• Кыргызстандын бийик тоолуу аймактарындагы ири инвестициялык долбоорлорду илимий коштоо жана объекттерге геоэкологиялык экспертиза жүргүзүү.
• Инженердик-геологиялык изилдөөлөрдө жана тоо-кен казып алуу өнөр жайынын объекттерин курууда консультациялык кызмат көрсөтүү.
• Геомаалыматтык системалардын (ГИС) технологияларын колдонуу менен геомеханиканын жана геофизиканын маселелерин математикалык жана компьютердик моделдөө.
• Геологиялык чөйрөгө динамикалык таасирди баалоо, аскалуу тоо тектеринин бузулуу процесстеринин кинетикасын изилдөө жана капталдардын туруктуулугуна мониторинг жүргүзүү.

Негизги жыйынтыктар жана жетишкендиктер

• Кыргызстандын ар кайсы аймактарында жер көчкү процесстеринин таралуу жана өнүгүү мыйзам ченемдүүлүктөрү аныкталган.
• Кумтөр кенинде Тянь-Шандын мөңгүлөрүнө жана түбөлүк тоң зонасына техногендик таасирдин тобокелдиги бааланган.
• КР Өзгөчө кырдаалдар министрлиги жана КР Мамлекеттик геология комитети үчүн жер көчкү процесстерине мониторинг жүргүзүү жана көп түрдүү тобокелдиктерди баалоо боюнча усулдук сунуштар иштелип чыккан.
• Нарын жана Сарыжаз дарыяларынын алаптарында гидроэнергетикалык объекттерди курууда кооптуу геологиялык процесстердин өнүгүү тобокелдиктери бааланган.

Жетектөөчү кызматкерлер

Жарыяланган эмгектер

Библиографиялык жазуулар түпнуска тилинде сакталды (негизинен орусча).

МОГР лабораториясынын кызматкерлери 130дан ашык илимий эмгек жана 9 монография жарыялаган (2016–2024-жж.):

• Экологические последствия добычи радиоактивных руд в Кыргызстане (И.А. Торгоев, Чарский В.П., Бишкек, 1998)
• Геоэкологическая безопасность и риск природно-техногенных катастроф на территории Кыргызстана (И.А. Торгоев, Ю.Г. Алешин, Бишкек, 1999)
• Геоэкологический мониторинг при освоении ресурсов гор Кыргызстана (И.А. Торгоев, Бишкек, 2000)
• Радиационная экология Майлуу-Суу (Ю.Г. Алешин, В. Лосев, И.А. Торгоев, Бишкек, 2000)
• Экология горнопромышленного комплекса Кыргызстана (И.А. Торгоев, Ю.Г. Алешин, Бишкек, 2001)
• Геоэкология и отходы горнопромышленного комплекса Кыргызстана (Бишкек, 2009)
• Геофизические изыскания на оползнях. Методические рекомендации (Ю.Г. Алешин, Бишкек, 2013)
• Ледники, золото и геоэкология Кумтора (И.А. Торгоев, Бишкек, 2016)
• Оползневые процессы и риски на территории Кыргызстана (И.А. Торгоев, Бишкек, 2023)

Инновациялык иштеп чыгуулар

• Жер көчкү деформацияларын көзөмөлдөө жана аларга мониторинг жүргүзүү үчүн датчиктер (ЭГР-100, ЭГР-2000 жана башкалар)
• ГТ-1 көчмө санариптик геотестери
• Жер көчкүнүн жылыштарын каттоонун автоматташтырылган көп каналдуу системасы (РС-1, РС-3)
• Сейсмоакустикалык жана электромагниттик эмиссияны каттоочу приборлор

Эл аралык кызматташтык

• NATOнун «Тынчтык үчүн илим» долбоору — 983289 (2009–2012-жж.)
• Европа комиссиясынын долбоорлору (2015–2019-жж.)
• «Рогун ГЭСинин жанындагы жер көчкү тобокелдигин баалоо» долбоору (2014–2017-жж.)
• MSFтин «Баткен облусундагы сейсмикалык жана экологиялык кырсыктарга даярдык» долбоору (2018-ж.)
• Азия өнүктүрүү банкынын (АБР) TA-9726 KGZ долбоору (2019–2020-жж.)
• Азия өнүктүрүү банкынын (АБР) Кыргызстандагы жер көчкү тобокелдигин азайтуу боюнча пилоттук долбоору (2021–2026-жж.)